Category: ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਵਿਰਸਾ

ਮੂੰਗੀ ਮਸਰੀ (ਪੀਲੀ ਦਾਲ)

ਅੱਜ ਦਾਲ ਬਣਾਉਣ ਵੇਲੇ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਚੇਤੇ ਆ ਗੀ। ਸਟਾਫ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਾਰੇ ਰੋਟੀ ਖਾ ਰਹੇ ਸੀ। ਲੇਡੀਜ਼ ਕੋਲ ਇਕੋ ਈ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਕੀ ਧਰੇ ,ਕੀ ਬਣਾਵੇ । ਫਲਾਣਾ ਆਹ…

ਸਾਹਿ ਚਿੱਠੀ

ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਸੰਭਾਲੀ ਬੈਠਾ। ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਵਿਆਹਾਂ ਮੰਗਣਿਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ , ਬਹੁਤ ਅਣਗਿਣਤ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਰਸਮਾਂ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਚੋਂ ਇਕ * ਸਾਹਿ ਚਿੱਠੀ ** ਇਹਨੂੰ…

ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੇ ਸਾਡੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਬੱਲਬ – ਲਾਲਟੈਣ ਤੇ ਲੈਂਪ

ਜਦੋਂ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਈ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਈ ਲਾਲਟੈਣ ਤੇ ਲੈਂਪ ਵਰਤਦੇ ਸਨ।ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ,ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਚੀਜ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ…

ਜੇ ਤੂਤ ਈ ਨਾ ਰਹੇ, ਟੋਕਰੇ ਟੋਕਰੀਆਂ, ਛਾਬੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣਨਗੇ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤੂਤ ਦਾ ਦਰਖੱਤ ਕਾਫੀ ਘਟ ਗਿਆ । ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਛਾਂਗ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਛਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਟੋਕਰੇ ,ਟੋਕਰੀਆਂ ਤੇ ਛਾਬੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸੀ।ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਮੇਰੇ…

ਵਿਸਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੱਥੀਂ  ਨਾਲੇ ਬੁਣਨ ਦੀ ਕਲਾ

ਜਦੋਂ ਦਸਵੀਂ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਪੇਪਰ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਮਾਂ ਨੇ ਅੱਡੇ ਤੇ ਨਾਲਾ ਬੁਣਨਾ ਸਿਖਾਇਆ, ਬੜਾ ਚਾਅ ਸੀ ਸਿੱਖਣ ਦਾ।ਸਾਡੇ ਘਰੇ ਅੱਡਾ ਸੀ ਨਾਲੇ ਬੁਣਨ ਵਾਲਾ। ਸਮਰਾਲੇ ਤੋ ਟਸਰ ਦੀਆਂ ਰੰਗ ਬਰੰਗੀਆਂ ਅੱਟੀਆਂ ਪਾਪਾ…

ਪੱਖੀ

ਪੱਖੀ ਸ਼ਬਦ ਪੱਖ ਤੇ ਪੱਖੇ ਦਾ ਰੂਪ ਆ। ਪੱਖ -ਪਾਸਾ,ਵਡੇਰੇ ਆਪਸ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ,ਅੱਜ ਕਿਹੜੇ ਪੱਖ ਦੀ ਹਵਾ ਵੱਗ ਰਹੀ ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਪੱਖ ਵਗਦਾ ਅੱਜ । ਪੱਖ ਤੋਂ ਪੱਖਾ, ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪੱਖੇ…

* ਸਾਡੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਫਰਿਜ ** ਜਾਲੀ ,ਡੋਲੀ

ਜਦੋਂ ਸੁਰਤ ਸੰਭਲੀ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਘਰ ਇਹ ਡੋਲੀ ਵੇਖੀ। ਮਾਂ ਬੜਾ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਜਾਲੀ ਨੂੰ ,ਨਾਲੇ ਦੱਸਦੀ ਇਹ ਮੈਂ ਬੱਬੀ ਦੇ ਸ਼ੂਸ਼ਕ ਚ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਸੀ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਜਾਲੀ ਜਾਂ ਡੋਲੀ ਲੱਕੜ ਦੀ…

ਬੈਠਕ

ਬੈਠਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬੈਠਣਾ,ਬੈਠਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਇਕ ਬੈਠਕ ਕਸਰਤ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਆ ਪਰ ਆਪਾਂ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਆ ਘਰ ਵਿੱਚਲੀ ਬੈਠਕ ਦੀ।ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਕੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਪਰ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ,ਉਹ ਇਨਸਾਨ…

ਬੈਲ – ਗੱਡੀ ( ਠੋਕਰ)

ਬੈਲ – ਗੱਡੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਈ ਜਾਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬਲਦਾਂ ਵਾਲੀ ਗੱਡੀ। ਇਕ ਰੇਹੜੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ  ਆ ,ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਆ ਪਰ ਹੁਣ ਰੇਹੜੀਆਂ ਵੀ ਘੱਟ ਗਈਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਚ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਛੋਟੇ…

ਚੁੱਲ੍ਹਾ-ਚੌਂਕਾ

ਚੌਂਕਾ ਸ਼ਬਦ ਚੌਂਕ ਤੋ ਬਣਿਆ ਹੈ।ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਚ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਚੌਂਕ ਪੂਰ ਕੇ ਸ਼ਗਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਿਥੇ ਚੌਂਕ ਪੂਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ, ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੋਚਾ ਮਾਰ ਕੇ ਸੁੱਚਾ…

Back to top